ประวัติศาสตร์การบินของไทย และบุคคลสำคัญ

Share:

ประวัติศาสตร์การบินของไทยช่วงก่อนสงครามโลกครั้งที่ 1

2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2454 >>> เครื่องบินลำแรกที่บินเข้ามาในราชอาณาจักร
(ref:
http://www.rtaf.mi.th/) (https://www.silpa-mag.com/history/article_35342)

นักบินชาวเบลเยี่ยม นาย วันเด็นบอร์น (Van den Born)  ได้นำเครื่องบินแบบ ออร์วิลล์ ไรท์ (Orwille Wright) มาสาธิตการบินถวายให้รพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) ทอดพระเนตร และให้ประชาชนชม ที่สนามม้าสระปทุม (ปัจจุบันเป็นราชกรีฑาสโมสร ปทุมวัน)

เทพชู บรรยายลักษณะเครื่องบินว่า รูปร่างต่างจากเครื่องบินสมัยนี้ คือมีปีก 2 ชั้น ลำตัวมีแต่โครงโปร่งๆ ไม่มีแพนหางเสื้อเลี้ยว มีเครื่องยนต์ติดตั้งอยู่ตรงกลางลำตัวใกล้ชายปีกชั้นล่าง เครื่องยนต์ขนาด 50 แรงม้า ซึ่งให้แรงดันขับตัวเครื่องบินพุ่งไปข้างหน้าในอัตราความเร็วชั่วโมงละ 50 กิโลเมตร มีฐานกางมีล้อคล้ายล้อรถจักรยานข้างละ 2 ล้อ ตอนหัวประกอบด้วยไม้ยาว 4 อันยื่นออกไปบรรจบกันกับแพนเล็กๆ อันหนึ่งซึ่งขยับขึ้นลงได้ และที่นั่งคนขับอยู่บนปีกชั้นล่างหน้าเครื่องยนต์

เครื่องบินแบบ ออร์วิลล์ ไรท์ (Orwille Wright)

คนไทยคนแรกที่ขึ้นเครื่องบิน
เทพชู ทับทอง ผู้เขียนหนังสือ “กรุงเทพฯ ในอดีต” บรรยายว่า
(ref: https://www.silpa-mag.com/history/article_35342)

“หลังจากที่เครื่องบิน บินอยู่สักพักก็ลงสนาม นักบินชาวฝรั่งเศสได้เชิญให้ทหารไทยขึ้นโดยสารทดลองดูปรากฏว่าทหารไทยที่กล้าขึ้นเป็นคนแรกได้แก่

นายพันตรีหลวงศักดิ์ศัลยาวุธ ผู้บังคับกองพันพิเศษ กองพลที่ ๕ หรือพลอากาศโท พระยาเฉลิมอากาศ (สุณี สุวรรณประทีป)”

เหตุการณ์ “เครื่องบินเข้ามากรุงเทพฯ ครั้งแรก” ยังปรากฏในพระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 6 ในหนังสือชื่อ “ประวัติต้นรัชกาลที่ 6” ทรงพระราชนิพนธ์ เมื่อ พ.ศ. 2466 โดยทรงใช้พระนามแฝงว่า ราม วชิราวุธ พระราชนิพนธ์ทรงบรรยายว่า

“เครื่องที่นำเข้ามาครั้งนั้นเปนเครื่องปีก 2 ชั้น ไม่มีที่คนโดยสารขึ้น, ฉนั้นถ้าใครอยากจะโดยสารก็ต้องยืนเกาะไปข้างหลังคนขับ, ออกจะน่าเสียวใส้อยู่บ้าง ได้มีคนไทยลองขึ้นกันหลายคน, เจ้านายมี กรมอดิศร, กรมกำแพงเพ็ชร์ และกรมสรรควิสัยนรบดี, พวกเหล่านี้กล่าวว่าไม่น่ากลัวกว่าขึ้นรถยนตร์, แต่ในเวลานั้นออกจะมีคนเห็นด้วยน้อยทีเดียว”

28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2454 >>> ส่งคนไทยไปศึกษาวิชาการบิน ณ ประเทศฝรั่งเศส
พลเอกสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ เสนาธิการทหารบก ได้ดำริจัดตั้งหน่วยบินขึ้น เพื่อป้องกันประเทศไทยตามความจำเป็น ดังนั้นพระองค์จึงทรงเลือก นายพันตรี หลวงศักดิ์ศัลยาวุธ (สุณี สุวรรณประทีป) นายร้อยเอก หลวงอาวุธลิขิกร (หลง สิน-ศุข) และนายร้อยโททิพย์ เกตุทัต ไปศึกษาวิชาการบิน ณ ประเทศฝรั่งเศสจนสำเร็จ

หลังจากศึกษาจบ รัชกาลที่ 6 ทรงให้จัดซื้อเครื่องบินบรรทุกเรือกลับมายังประเทศไทย จำนวน 8 ลำ เป็นเครื่องบินที่ทางราชการซื้อจำนวน 7 ลำ เครื่องบินเบรเกต์ (ฺBreguet) ปีกสองชั้น 3 ลำ เครื่องบินนิเออปอร์ต (Nieuport) ปีกชั้นเดียว 4 ลำ และเจ้าพระยาอภัยภูเบศร์ (ชุ่ม อภัยวงศ์) จัดซื้อเบรเกต์ให้ทางราชาการ 1 ลำ พร้อมทั้งนายทหารไทยทั้งสามนาย ซึ่งเป็น “มนุษย์อากาศไทยชุดแรก” จึงจัดเข้าประจำการเป็นหน่วยบินแรกของกองทัพไทย

เครื่องบินเบรเกต์ (ฺBreguet)
เครื่องบินนิเออปอร์ต (Nieuport)

27 มีนาคม พ.ศ. 2457 >>> สนามบินดอนเมืองเปิดดำเนินการครั้งแรก
เนื่องจากสนามบินสระปทุมคับแคบ มีที่ตั้งไม่เหมาะสม และเป็นที่ลุ่มน้ำท่วมในฤดูฝน พระยาเฉลิมอากาศจึงเสาะแสวงหาพื้นที่อื่นรอบๆ พระนคร ในที่สุดได้สร้างสนามบินดอนเมือง เนื่องจากไม่ไกล และตามปกติน้ำไม่ท่วม ใช้ทำการบินได้สะดวกตลอดปี พร้อมทั้งได้ก่อสร้างอาคาร สถานที่โรงเก็บเครื่องบินอย่างถาวรขึ้น เมื่อการโยกย้ายกำลังพล อุปกรณ์ และเครื่องบินไปไว้ยังที่ตั้งใหม่เรียบร้อยแล้ว ในวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2457 กระทรวงกลาโหมจึงได้สั่งยกแผนกการบินขึ้นเป็น “กองบินทหารบก” ตั้งแต่บัดนั้นมา กองทัพอากาศจึงถือเอา วันที่ 27 มีนาคม ของทุกปีเป็น “วันที่ระลึกกองทัพอากาศ”

ประวัติศาสตร์การบินของไทยช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 1

28 กรกฎาคม พ.ศ. 2457 ถึง 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2461

พ.ศ. 2461 >>> ไทยเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1
ในปี พ.ศ. 2461 ไทยส่งทหารอาสาเข้าร่วมการรบในสงครามโลกครั้งที่ 1 จำนวน 300 นาย ทหารอาสาได้มีโอกาสเรียนรู้เรื่องการขับเครื่องบิน และการสร้างเครื่องบินจากฝรั่งเศส เมื่อสิ้นสงครามโลก ไทยมีนักบินที่มีคุณภาพกว่า 100 คน ประชาชนจึงร่วมกันบริจาคเงินซื้อเครื่องบินให้กับทางราชการ (กระทรวงกลาโหม) โดยตั้งชื่อเครื่องบินตามชื่อจังหวัดต่างๆ รวมถึง 31 ลำ

พ.ศ. 2462 >>> ไปรษณีย์อากาศ
หลังสงคราม ได้มีการทดลองทำการบินรับส่งไปรษณีย์ ระหว่างกรุงเทพฯ กับจันทบุรี ในปี พ.ศ. 2462 ทำการบินด้วยเครื่องบินเบรเกต์ (Breguet XIV) ซึ่งดัดแปลงมาจากเครื่องบินทหาร ทำให้ประเทศไทยก้าวเข้าสู่การบินก่อนหน้าประเทศอื่น ๆ ในภูมิภาค ต่อมามีการขนส่งผู้โดยสารในเส้นทางนี้ด้วย

23 มิถุนายน พ.ศ. 2463 >>> ขยายเส้นทางขนส่งไปรษณีย์อากาศ
กรมอากาศยานทหารบกได้เปิดการบินรับส่งไปรษณีย์ระหว่างนครราชสีมา กับอุบลราชาธานี และเพิ่มเส้นทางบินไปยังยังอุดรธานี และหนองคาย รวมถึงเส้นทางบินพิษณุโลก และเพชรบูรณ์ แม้จะมีการขนส่งผู้โดยสารบ้าง แต่บริการหลักยังคงเป็นไปรษณีย์ และเน้นการขนส่งไปยังจังหวัดที่ยังไม่มีรถไฟเชื่อมถึง

พ.ศ. 2467 >>> สายการบินพาณิชย์นานาชาติลำแรกที่เข้ามาประเทศไทย
ในปี พ.ศ. 2467 สายการบิน KLM (Royal Dutch Airlines) ประเทศเนเธอร์แลนด์ ได้นำเครื่องบิน Fokker มาแวะลงที่สนามบินดอนเมือง

พ.ศ. 2468 >>> จัดตั้งกองบินพลเรือน
ประเทศไทยได้จัดตั้งกองบินพลเรือน กรมบัญชาการกระทรวงพาณิชย์ และคมนาคม ในปี พ.ศ. 2468

23 มิถุนายน พ.ศ. 2470 >>> บริพัตร
วันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2470 นาวาอากาศโท หลวงเวชยันตร์รังสฤษฎ์ ได้ออกแบบสร้างเครื่องบินใหม่สำเร็จ และได้ทดลองบินในวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2470 ได้รับพระราชทานนามว่าเครื่องบินแบบ “บริพัตร” เครื่องบินปีกสองชั้นของไทยลำแรก ซึ่งผลิตออกมาจากโรงงานที่ดอนเมือง ได้บินขึ้นสู่อากาศใช้ราชการได้ดี ด้วยวัตถุพื้นเมืองและฝีมือช่างไทย (ยกเว้นเครื่องยนต์ ซึ่งต้องสั่งซื้อจากต่างประเทศ)

เครื่องบินบริพัตร

พ.ศ. 2475 >>> นางสาวสยาม เครื่องบินพลเรือนลำแรกของไทย
พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) ได้พระราชทานทุนให้ นาวาอากาศเอก เลื่อน พงษ์โสภณ ไปศึกษาวิชาการบินและวิศกรรมช่างกลที่สหรัฐอเมริกา เมื่อสำเร็จการศึกษาในปี พ.ศ. 2475 น.อ.เลื่อน พงษ์โสภณ ได้ขอซื้อเครื่องบินจากบริษัท Travel Air ในแบบเครื่องยนต์ Curtiss OX-5 90 แรงม้า ในราคา 6,000 บาท และบินกลับมายังประเทศไทย โดยให้ชื่อเครื่องบินว่า “นางสาวสยาม” (Miss Siam) นับเป็นเครื่องบินพลเรือนลำแรกของไทย

“นางสาวสยาม” (Miss Siam)

พ.ศ. 2475 >>> การคมนาคมทางอากาศกับประเทศจีน ครั้งแรก
น.อ. เลื่อน พงษ์โสภณ ได้ทำการบินเดี่ยวจากประเทศไทยไปยังประเทศจีน ด้วยการสนับสนุนจากสมาชิกสโมสรสามัคคีจีนสยาม (ชาวจีนในไทย) นับว่าประเทศไทยได้มีการคมนาคมทางอากาศกับประเทศจีนเป็นครั้งแรก

ประวัติศาสตร์การบินของไทยช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2

พ.ศ. 2482 ถึง พ.ศ. 2488

5 เมษายน พ.ศ. 2488 >>> บริษัท เดินอากาศ จำกัด งดทำการบิน
เนื่องจากเครื่องบินของบริษัท เดินอากาศ จำกัด ถูกยิงตกในระหว่างสงคราม จึงไม่สามารถทำการบินในเส้นทางที่ให้บริการได้อีก (เชียงใหม่-แม่ฮ่องสอน-แม่สะเรียง) จึงต้องเลิกกิจการไปในปี พ.ศ. 2499

พ.ศ. 2489 >>> กองทัพอากาศ เริ่มเปิดการบินขึ้นใหม่
เมื่อสงครามโลกยุติ กองทัพอากาศได้กลับมาเริ่มทำการบินอีกครั้ง โดยเปิดเส้นทางจากดอนเมือง-พิษณุโลก-ลำปาง-เชียงใหม่ และ ดอนเมือง-ภูเก็ต-สงขลา โดยใช้เครื่องบิน DC-3 หรือ ดาโกต้า ทำการบริการ

พ.ศ. 2490 >>> บริษัท เดินอากาศ จำกัด
ทางราชการได้เปิดบริษัท เดินอากาศ จำกัด ขึ้นมาอีกครั้ง อยู่ในการควบคุมของกองขนส่งทางอากาศ กรมการขนส่ง (กรมการบินพาณิชย์ในปัจจุบัน) ทำการบินไปยังเมืองและประเทศใกล้เคียง เช่น กัลกัตตา ย่างกุ้ง เวียงจันทร์ พนมเปญ ปีนัง โตเกียว สิงค์โปร์ ฮ่องกง และไทเป เป็นต้น

พ.ศ. 2490 – 2491 >>> บริษัทการบินต่างชาติในไทย
บริษัท Pacific Overseas Airlines (Siam) จำกัด ชื่อย่อ POAS และ บริษัท Trans-Asiatic Airlines (Siam) จำกัด ชื่อย่อ TAAS ซึ่งดำเนินการเส้นทางบินระหว่างประเทศเท่านั้น

1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2494 >>> บริษัท เดินอากาศไทย จำกัด
บริษัท เดินอากาศ จำกัด และบริษัท POAS ได้รวมกิจการเข้าด้วยกัน จัดตั้งเป็นบริษัท เดินอากาศไทย จำกัด

พ.ศ. 2499 >>> เปลี่ยนชื่อสนามบินดอนเมือง
ท่าอากาศยานดอนเมืองได้เข้ามาอยู่ในการควบคุมดูแลของกรมการบินพลเรือน กองทัพอากาศ ในปี พ.ศ. 2491 และในปี พ.ศ. 2499 ได้เปลี่ยนชื่อท่าอากาศยานดอนเมืองเป็นท่าอกาศยานกรุงเทพ สังกัดกองทัพอากาศ

พ.ศ. 2502 >>> บริษัท การบินไทย จำกัด
ในปี พ.ศ. 2502 บริษัท เดินอากาศไทย จำกัด และ บริษํท Scandinavian Airlines (SAS) ได้ร่วมหุ้นกันจัดตั้ง บริษัท การบินไทย จำกัด ขึ้น

1 พฤษภาคม พ.ศ. 2503 >>> การบินไทยบินระหว่างประเทศ
บริษัท การบินไทย จำกัด ได้เปิดทำการบินระหว่างประเทศ ตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2503 และต่อมารัฐาบาลได้ซื้อหุ้นทั้งหมดจาก SAS ทำให้บริษัท การบินไทย จำกัด เป็นของรัฐบาลไทย

1 เมษายน พ.ศ. 2531 >>> บริษัท การบินไทย จำกัด
บริษัท เดินอากาศไทย จำกัด ได้รวมกิจการกับบริษัท การบินไทย จำกัด โดยใช้ชื่อ บริษัท การบินไทย จำกัด ให้บริการขนส่งทางอากาศทั้งในและต่างประเทศ

9 เมษายน พ.ศ. 2480 >>> วันกองทัพอากาศ
กรมทหารอากาศได้ยกฐานะเป็น “กองทัพอากาศ” มีนาวาอากาศเอก พระเวชยันต์รังสฤษฎ์ เป็นผู้บัญชาการทหารอากาศคนแรกกองทัพอากาศ จึงได้ถือเอาวันที่ 9 เมษายน ของทุกปีเป็น “วันกองทัพอากาศ”

อ้างอิง
http://www.rtaf.mi.th/th/Pages/History.aspx
https://www.airports.go.th/rbm/aviation_hist.pdf
http://www.elfhs.ssru.ac.th/
https://www.saranukromthai.or.th/
https://www.silpa-mag.com/history/article_35342

1 2
Share:

Leave a reply